Opeens Had Ik Het ... over treinen en ander openbaar vervoer, sinds 2003


Forumoverzicht  • Verhalen, reportages en meer  • Reisverhalen en (Foto-)Reportages
   
Registreren
 
 
 

Opeens Had Ik Het ... over treinen en ander openbaar vervoer, sinds 2003

RailAway met Roberta: de spoorwegen van Mauritanië

Bijzondere bijdragen over het openbaar vervoer in Nederland of in het buitenland

Plaats een reactie

Bericht RailAway met Roberta: de spoorwegen van Mauritanië door Roberta » do 14 jul 2016 22:22

RailAway met Roberta: de spoorwegen van Mauritanië

Om één of andere reden heb ik een zwak voor spoorlijnen die liggen in een haast wel onmogelijk locatie, rijden door moeilijk toegankelijk terrein en desondanks door alle problemen toch een bestaansreden hebben. Vaak bestaan dit soort spoorlijnen door de volharding van de mensen die er werken, de mensen die er afhankelijk van zijn en ook nog omdat er vaak simpelweg geen andere manier is om er te komen. En dat zijn niet altijd lijnen die je zou verwachten, zoals het smalspoornet door de Rocky Mountains in de Verenigde Staten, om er maar één van de vele te noemen.

Mauritanië
Laat ik je eerst kennis maken met het land waar ik jouw aandacht op wil vestigen: Mauritanië. Het was tussen 1902 en 28 november 1960 een Franse kolonie. Het land ligt in de kop van Afrika, onder Spanje, maar daarvan is het gescheiden door Westelijk (Spaans) Sahara. Voor het overgrote deel bestaat het uit woestijn, in het westen ligt het aan de Atlantische oceaan. Officieel is het een islamitische republiek, meer dan 99% van de bevolking is islamitisch, desondanks is er ook een bisdom. Politiek is het land zeer instabiel en werd de slavernij pas in 1984 afgeschaft (en in 2007 strafbaar gesteld). Samen met Marokko betwist het Westelijk Sahara, waar beide landen én de lokale bevolking aanspraak op maken. Tot op heden is Marokko de winnaar, maar dit wordt wereldwijd door de meeste landen niet erkend. Het land kent geen meren, de enige rivier grenst aan Senegal en men weet met moeite 45.000 hectare voor landbouw geschikt te maken. Na Australië beschikt het over de één na grootste monoliet op aarde, de grootste is Ayers Rock (of Uluru). Voor de rest geldt er een negatief reisadvies vanwege het instabiele politieke klimaat, onvoldoende of niet aanwezig zijn van gezondheidszorg en de aanwezigheid van ziekte’s als HIV en ebola. Kort samengevat: met deze tekst haal je niet de reisgidsen.

Economie
Zo’n land zou eigenlijk geen enkele reden van bestaan kunnen hebben. Toch kwamen Franse geologen voor de Tweede Wereldoorlog tot de conclusie dat er ver in de binnenlanden van de Sahara grote voorraden mineralen aanwezig moeten zijn. Gedacht werd vooral aan ijzererts, fosfaat en kali, maar in mindere mate ook aan koper en goud. Maar men had simpelweg niet de middelen om dat gebied te verkennen en bovendien had men in de Tweede Wereldoorlog wel andere zorgen. Pas na de Tweede Wereldoorlog kon een Brits-Frans-Canadees onderzoeksteam in 1951 de voorraden in kaart brengen. Tot zover het goede nieuws, maar het lag wel meer dan 700 kilometer landinwaarts, achter de grens met Westelijk Sahara. Toch werd besloten om de Société Nationale Industrielle et Minière op te richten met het doel deze voorraden te ontginnen. In 1974 kwam dit bedrijf in staatshanden en tegenwoordig kennen we het als Société Nationale Industrielle et Minière, kortweg SNIM.

Afbeelding

Kaartje van de spoorwegen in Mauritanië.

SNIM
Men begon voortvarend aan de ontginning van ijzererts door middel van dagbouw, en om deze uit het binnenland naar de kust te krijgen werd een spoorlijn aangelegd. Bij Nouadhibou is er een haven die diep genoeg is om bulkcarriers te ontvangen. De Sahara kent ter plekke geen dramatische hoogteverschillen, dus zou het weinig moeite moeten kosten om een spoorlijn aan te leggen. Maar helaas ligt de zaak niet zo eenvoudig. Zoals eerder gezegd heeft Mauritanië een conflict met Marokko over Westelijk Sahara, en zit men niet te wachten op een escalatie daarvan. Het besluit werd genomen om vanuit de mijnen eerst door de Sahara naar het zuiden af te zakken om vervolgens langs de grens met Westelijk Sahara naar het westen te rijden naar de havenstad Nouadhibou. De spoorlijn ligt daarbij geheel op het grondgebied van Mauritanië zodat noch Westelijk Sahara, noch Marokko daar problemen over kon maken. Precies op het punt waar de grens met een scherpe hoek van het zuiden naar het westen afbuigt ligt één van de weinige bergen in de Sahara. Dus moest er bij Choum onverhoopt nog een tunnel door graniet geboord worden ook. Maar de spoorwegbouwers staan hun mannetje en in 1963 arriveert de eerste ijzererts in de haven van Nouadhibou.

Afbeelding

De spoortunnel bij Choum. Deze was nodig om het grondgebied van Westelijk Sahara te vermijden.

Afbeelding

Een groepje locomotieven bakt in het Afrikaanse zonnetje in afwachting van de volgende inzet.

Afbeelding

2,5 km erts onderweg naar de klant. China is de grootste afnemer.


De spoorwegen van Mauritanië
De spoorlijn die werd aangelegd is ruim 700 km lang, kent geen dramatische hoogteverschillen en is grotendeels enkelsporig met op de tactische plaatsen passeersporen. Op de passeersporen kunnen de lege treinen uit de haven naar het binnenland de volle treinen met erts door laten rijden. Per dag rijden er zes treinen, drie met volle wagens en drie met lege wagens. Deze treinen zijn 2,5 kilometer lang en tot voor kort waren dit de langste treinen ter wereld. Elke trein bestaat uit 200 à 210 4-assige ertswagens die elk 84 ton ijzererts vervoeren. Het geheel wordt getrokken door 3 of 4 locomotieven. Dat is vrij weinig, maar op het vlakke terrein is niet meer nodig. Voor soortgelijke treinen in de Verenigde Staten ligt dit getal al snel boven de 10. Voorts beschik men over enkele platte wagens voor het vervoer van mijnbenodigdheden en containers, enkele personeelswagens en, geloof het of niet, 2 passagierswagens. De eerste locomotieven werden gebouwd door Alsthom in Frankrijk, de overige zijn gebouwd door EMD in Canada. De laatste bestelling van locomotieven dateert uit 2014. Alle locomotieven hebben als bijzonderheid dat er op het dak uitgebreide installatie’s zitten om het stof uit de woestijn weg te filteren, zodat het niet in de dieselmotoren komt. Niet alleen de hitte vormt een probleem, ook de wandelende zandduinen zijn een dagelijkse plaag voor de exploitatie van de treinen. In 1993 is er een sprankje hoop en weet men een akkoord te bereiken met Westelijk Sahara om de spoorlijn voor de berg bij Choum om te laten lopen. Daarbij loopt de spoorlijn ongeveer 5 kilometer over Westelijk Sahara, maar het scheelt een tunnel en een bochtig parcour door de bergen.

Afbeelding

Een lange ertstrein getrokken door een diesellocomotief van Alsthom. De enorme installatie op het dak is om het stof uit de lucht te filteren voordat het bij de dieselmotoren komt. In 1997 verdwenen deze locomotieven voor de ertstreinen, maar tegenwoordig zijn zij soms in actie voor de enige passagierstrein die in Mauritanië rijdt.

Afbeelding

De nieuwste aanwinst van SNIM. Ook hier vallen de luchtreinigingsinstallatie’s op.

Afbeelding

De rode lijn op dit kaartje is de grens tussen Westelijk Sahara (linksboven) en Mauritanië (rechtsonder). Precies op de hoek bij de grens licht een berg van graniet. De gele lijn geeft het huidige tracé aan, dat na moeizaam overleg in 1993 tot stand kwam. 5 kilometer spoorlijn ligt op het grondgebied van Westelijk Sahara. De blauwe lijn geeft het oude tracé aan, het lichtblauwe gedeelte is de tunnel die vlak bij de grens liep.

Afbeelding

700 km absolute uitgestrektheid.


Personenvervoer
Tot voor kort kende de SNIM geen passagiers vervoer. Maar voor de lokale bevolking was de spoorlijn te aantrekkelijk en je kon er makkelijker mee naar de kust komen dan per kameel of auto. Meerijden op de trein is officieel niet toegestaan, maar zo lang je niet op een rijdende trein sprong greep de SNIM niet in. Men plaatste zelfs bordjes langs het spoor waar mensen op de trein konden wachten. Meerijden is gratis, mits je maar genoegen neemt met een plekje boven op de ijzererts. De laatste jaren plaatst men achter de trein enige oude passagierswagons maar deze hebben nauwelijks een interieur. Als het personeel het toestaat, mag je ook met de personeelswagon mee.
De precieze datum kan ik niet achterhalen, maar voor toeristen (als ze er al zijn) richt de SNIM rond 1997 een dochteronderneming op die “Le Train du Désert” exploiteert. Voor omgerekend 4 dollar kan je enkele reis maken over het hele traject. De passagierstrein bestaat uit twee rijtuigen, een ex-UIC Y rijtuig van de NMBS en een dubbeldekker van de FNM van Franse origine. Het geheel is in typisch arabische stijl ingericht en heeft stoelen voor Europese en Afrikaanse bezoekers. Er zijn enige slaapplaatsen en er is een keukentje met kok aanwezig. Vertrektijden zijn ongewoon Afrikaans stipt op tijd, maar onderweg moet je rekening houden dat de ertstreinen altijd voorrang hebben. Opmerkelijk wordt de laatste tijd de tractie verzorgd door de Alsthom locomotieven, die voor ertsvervoer in 1997 uit dienst genomen zijn. Maar het geeft deze machine’s onverwacht nog een tweede leven.

Afbeelding

Reizen op de ertstreinen is officieel niet toegestaan, maar de SNIM grijpt niet in als je het doet. Men zet zelfs bordjes langs het spoor neer waar je op kan stappen.

Afbeelding

Sinds kort is er een passagierstrein voor toeristen, “Le Train du Désert”.

Afbeelding

Het interieur heeft zitplaatsen voor Europese en Afrikaanse passagiers.

Afbeelding

Het geheel beschikt over een klein keukentje.

Afbeelding

Arabische invloeden komen in de hele trein terug, en dat geeft deze trein een unieke sfeer.


Tot slot
Ik hoop dat ik jullie kennis heb laten maken met een zeer opmerkelijke spoorwegmaatschappij. Het is jammer dat het land zo ontoegankelijk is, want het zeker een opzienbarende trein om te zien.

Afbeelding

Nederlanders kom je werkelijk overal tegen…

Avatar gebruiker
Roberta
Berichten: 1590
Geregistreerd: ma 16 nov 2009 21:01
Woonplaats: Zeist
Heeft Bedankt: 7 keer
Ontvangen Bedankjes: 19 keer
Bericht Re: RailAway met Roberta: de spoorwegen van Mauritanië door Roberta » vr 15 jul 2016 09:26

Mocht je de Franse taal een beetje machtig zijn, dan is deze korte film ook interessant om te bekijken:


Avatar gebruiker
Roberta
Berichten: 1590
Geregistreerd: ma 16 nov 2009 21:01
Woonplaats: Zeist
Heeft Bedankt: 7 keer
Ontvangen Bedankjes: 19 keer
 

Plaats een reactie

Keer terug naar Reisverhalen en (Foto-)Reportages

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast